สาเหตุการเกิดแผลพุพอง ตุ่มน้ำใส หลังลบรอยสัก และวิธีการดูแลรักษา

ความกังวลใจอันดับต้นๆ สำหรับผู้ที่เข้ารับบริการลบรอยสัก คือปฏิกิริยาของผิวหนังหลังทำหัตถการ โดยเฉพาะเมื่อปรากฏ “ตุ่มน้ำพอง” หรือ “ตุ่มน้ำใส” (Blisters) บริเวณรอยสักที่เพิ่งยิงเลเซอร์มา คนไข้หลายคนอาจเกิดความตกใจและสงสัยว่าอาการเหล่านี้คือการติดเชื้อ หรือเป็นความผิดพลาดในการรักษาหรือไม่

วันนี้เราจะอธิบายเชิงลึกถึงกลไกการเกิดตุ่มน้ำพองในทางแพทย์ และแนวทางดูแลรักษาที่ถูกต้อง เพื่อความสบายใจในการเข้ารับการรักษา

กลไกการทำงานของเลเซอร์ลบรอยสักที่ส่งผลต่อผิวหนัง

เพื่อให้เข้าใจสาเหตุของแผลพุพอง จำเป็นต้องทราบหลักการทำงานของเครื่องเลเซอร์ลบรอยสักเสียก่อน ในปัจจุบันเทคโนโลยีที่ได้รับมาตรฐานในการขจัดเม็ดสีมีหลายประเภท เช่น Q-Switched Laser หรือเทคโนโลยีใหม่อย่าง Pico Laser ซึ่งนิติธรรมคลินิกเลือกใช้เครื่องมือที่ผ่านการรับรองมาตรฐานสากล

หลักการสำคัญคือการปล่อยพลังงานแสงความเข้มข้นสูงลงไปใต้ชั้นผิว เพื่อทำให้เม็ดสีหมึก ที่จับตัวกันเป็นกลุ่มก้อนเกิดการแตกตัวออกเป็นอนุภาคที่มีขนาดเล็กละเอียด จนร่างกายสามารถกำจัดออกได้ตามธรรมชาติผ่านระบบน้ำเหลือง

ในขณะที่แสงเลเซอร์ตกกระทบเม็ดสี จะเกิดปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์ 2 รูปแบบหลัก คือ

1. Photoacoustic Effect: แรงสั่นสะเทือนมหาศาลที่กระแทกให้เม็ดสีแตกตัว
2. Photothermal Effect: ความร้อนที่เกิดขึ้นจากการดูดซับพลังงานของเม็ดสี

ความร้อนสะสมที่เกิดขึ้นใต้ชั้นผิวนี่เอง คือปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกาย จนนำไปสู่การเกิดตุ่มน้ำใสในภายหลัง

ทำไมถึงเกิดตุ่มน้ำพอง (Blisters) หลังทำเลเซอร์?

อาการตุ่มน้ำพอง ไม่ใช่อาการติดเชื้อเสมอไป แต่เป็น “กลไกการปกป้องตัวเองของร่างกาย (Defense Mechanism)” ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เมื่อผิวหนังชั้นบน (Epidermis) และผิวหนังชั้นล่าง (Dermis) ได้รับพลังงานความร้อนจากการแตกตัวของเม็ดสี ร่างกายจะส่งน้ำเหลืองและเม็ดเลือดขาวมายังบริเวณดังกล่าวเพื่อระบายความร้อนและเริ่มกระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ

สาเหตุหลักที่ทำให้บางเคสเกิดตุ่มน้ำพองมากกว่าปกติ มีดังนี้

• ความหนาแน่นของสีหมึก: รอยสักที่มีสีเข้ม ทึบ หรือมีการย้ำเข็มหลายรอบ จะดูดซับพลังงานเลเซอร์ได้มาก ทำให้เกิดความร้อนสะสมสูงกว่ารอยสักที่จางแล้ว
• ตำแหน่งของรอยสัก: บริเวณที่ผิวหนังบอบบาง หรือมีการไหลเวียนเลือดไม่สะดวก เช่น ปลายแขน ขา หรือข้อเท้า มักมีโอกาสเกิดตุ่มน้ำได้ง่ายกว่าบริเวณอื่น
• การตอบสนองของร่างกายรายบุคคล: ระบบภูมิคุ้มกันและสภาพผิวของแต่ละบุคคลตอบสนองต่อความร้อนแตกต่างกัน

ดังนั้น การเกิดตุ่มน้ำใสจึงถือเป็นอาการข้างเคียงที่พบได้ทั่วไป (Common Side Effect) ในกระบวนการลบรอยสัก และมักเป็นสัญญาณว่าเลเซอร์ได้เข้าไปทำปฏิกิริยากับเม็ดสีอย่างรุนแรงพอที่จะทำให้เม็ดสีแตกตัว

ตุ่มน้ำใสหลังลบรอยสัก อันตรายหรือไม่?

โดยปกติแล้ว ตุ่มน้ำเหล่านี้ ไม่อันตราย หากได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี ตุ่มน้ำทำหน้าที่เสมือน “ผ้าพันแผลธรรมชาติ” ที่ช่วยปกป้องผิวเนื้อเยื่ออ่อนด้านล่างไม่ให้สัมผัสเชื้อโรคภายนอก และช่วยรักษาความชุ่มชื้นให้แผลสมานตัวได้ดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากดูแลไม่ถูกต้อง จนเกิดการแตกก่อนเวลาอันควร หรือใช้อุปกรณ์ที่ไม่สะอาดไปเจาะ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น

• การติดเชื้อแบคทีเรีย (Infection)
• แผลหายช้ากว่ากำหนด
• เกิดรอยแผลเป็นนูน หรือคีย์ลอยด์ (Keloid)

7 ขั้นตอนดูแลรักษาเมื่อเกิดแผลพุพอง ตุ่มน้ำใส

เพื่อให้ผิวกลับมาเรียบเนียนและลดโอกาสการเกิดรอยแผลเป็น แนะนำแนวทางการปฏิบัติตัวหลังทำเลเซอร์ลบรอยสัก ดังนี้

1. ห้ามเจาะ ห้ามเกา โดยเด็ดขาด

กฎเหล็กที่สำคัญที่สุดคือ “ห้ามเจาะตุ่มน้ำด้วยตัวเอง” การเจาะตุ่มน้ำด้วยเข็มที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ หรือการแกะเกาจนถลอก จะเปิดทางให้เชื้อโรคเข้าสู่แผล ทำให้เกิดการอักเสบและเป็นหนองได้ หากตุ่มน้ำมีขนาดใหญ่มากจนรบกวนการใช้ชีวิต ควรกลับมาพบแพทย์เพื่อทำการเจาะระบายออกด้วยเครื่องมือปราศจากเชื้อ

2. ประคบเย็นลดอาการระบม

ในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก หากรู้สึกปวดระบมหรือแสบร้อน สามารถใช้ Cold Pack หรือน้ำแข็งห่อด้วยผ้าสะอาด ประคบบริเวณรอบๆ แผล (หลีกเลี่ยงการวางทับแผลโดยตรงหากมีแผลเปิด) ครั้งละ 10-15 นาที เพื่อลดอุณหภูมิใต้ผิวและลดบวม

3. รักษาความสะอาด

ทำความสะอาดแผลเบาๆ ด้วยน้ำเกลือล้างแผล (Normal Saline) วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ซับให้แห้งด้วยผ้ากอซที่สะอาด หลีกเลี่ยงการถูแรงๆ

4. การใช้ยาทา

แพทย์มักจะจ่ายยาปฏิชีวนะชนิดขี้ผึ้ง (Antibiotic Ointment) หรือยาทาลดการอักเสบ ให้ทาบางๆ บริเวณแผล เพื่อป้องกันการติดเชื้อและช่วยให้แผลชุ่มชื้น (Moist Wound Healing) ซึ่งช่วยลดโอกาสเกิดแผลเป็นได้ดีกว่าการปล่อยให้แผลแห้งตึงทันที

5. หลีกเลี่ยงน้ำและการเสียดสี

พยายามอย่าให้แผลโดนน้ำในช่วง 2-3 วันแรก หรือจนกว่าแผลจะเริ่มแห้ง หากจำเป็นต้องอาบน้ำ อาจใช้พลาสเตอร์กันน้ำปิดทับชั่วคราว และสวมใส่เสื้อผ้าหลวมๆ ผ้าฝ้ายที่ระบายอากาศได้ดี เพื่อลดการเสียดสีกับตุ่มน้ำ

6. งดกิจกรรมที่เหงื่อออกมาก

ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก การซาวน่า หรือกิจกรรมที่ทำให้เหงื่อออกมากในช่วง 3-5 วันแรก เนื่องจากเหงื่อและความร้อนอาจทำให้แผลระคายเคืองและอับชื้น เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

7. หลีกเลี่ยงแสงแดด

ผิวบริเวณที่ทำเลเซอร์จะมีความไวต่อแสง ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้แผลโดนแดดโดยตรงอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์ หากแผลหายดีแล้วควรทาครีมกันแดดที่มีค่า SPF สูงอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันการเกิดรอยดำหลังการอักเสบ (PIH)

สิ่งที่ “ควรทำ” และ “ไม่ควรทำ”

สิ่งที่ควรทำ (Do)	สิ่งที่ไม่ควรทำ (Don’t)
ทายาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด	เจาะตุ่มน้ำ หรือแกะสะเก็ดแผลด้วยตนเอง
ใช้น้ำเกลือสะอาดเช็ดแผล	ใช้สบู่ที่มีฤทธิ์แรง หรือครีมไวท์เทนนิ่งทาแผล
ใส่เสื้อผ้าหลวม สบายผิว	ใส่เสื้อผ้ารัดรูป เสียดสีบริเวณแผล
ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอเพื่อช่วยระบบน้ำเหลือง	ดื่มแอลกอฮอล์ เพราะทำให้เลือดสูบฉีด แผลหายช้า

สัญญาณเตือน! เมื่อไหร่ควรกลับมาพบแพทย์

แม้ตุ่มน้ำจะเป็นเรื่องปกติ แต่หากคนไข้สังเกตเห็นอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบติดต่อคลินิกหรือกลับมาพบแพทย์ทันที

• ตุ่มน้ำมีสีขุ่น ข้น หรือเป็นหนองสีเหลือง/เขียว
• ผิวหนังรอบรอยสักมีอาการบวมแดง ร้อน และขยายวงกว้างขึ้นเรื่อยๆ
• มีไข้สูง หรือรู้สึกครั่นเนื้อครั่นตัวร่วมด้วย
• มีอาการปวดรุนแรงเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลงตามเวลา

อาการเหล่านี้อาจบ่งชี้ถึงภาวะการติดเชื้อซ้ำซ้อน ซึ่งจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะเพิ่มเติมภายใต้การดูแลของแพทย์

การเกิดตุ่มน้ำใสหลังลบรอยสักเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งของการผลัดเซลล์ผิวเพื่อขจัดเม็ดสี หากคนไข้ปฏิบัติตามคำแนะนำและดูแลรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด ผิวของคนไข้จะค่อยๆ ฟื้นตัว กลับมาเรียบเนียน และรอยสักจางลงตามเป้าหมายที่วางไว้

ต้องการคำปรึกษาเรื่องการลบรอยสัก หรือประเมินสภาพผิวก่อนรักษา สามารถส่งรูปถ่ายรอยสักเพื่อขอคำแนะนำเบื้องต้น หรือนัดหมายคิวเข้าพบแพทย์ได้ที่ นิติธรรมคลินิก ทั้ง 2 สาขา

นิติธรรมคลินิก พิษณุโลก

โทร: 097-251-3390
LINE: https://lin.ee/mxQAzch
Facebook: นิติธรรม คลินิก

นิติธรรมคลินิก กรุงเทพ (สีลม)โทร: 095-289-9998
LINE: https://lin.ee/kUu8NAt
Facebook: นิติธรรม คลินิก สาขาสีลม Btsศาลาแดง